Rusya, Ermenistan’ın Batı’ya yönelme çabalarına karşı baskıyı artırıyor. Büyükelçi Sergey Kopyrkin, Erivan’ın Şanghay İşbirliği Örgütü’ne daha fazla entegre olması gerektiğini vurguladı. Moskova, Erivan’a “iki sandalyeye oturamazsın” mesajı veriyor!
“İki Sandalyeye Oturmak” Artık Bir Seçenek Değil
Rusya’nın Ermenistan Büyükelçisi Sergey Kopyrkin, Erivan yönetiminin Şanghay İşbirliği Örgütü’ne (ŞİÖ) katılımını artırması gerektiğini belirtti. Kopyrkin, “Diğer ülkelerin, özellikle Ermenistan’ın, ŞİÖ çalışmalarına dahil olmasını önemli görüyoruz” diyerek Moskova’nın dış politikadaki mevcut yönelimine dikkat çekti.
Bu açıklama, Ermenistan’ın Batı’ya yönelme çabalarına karşı Moskova’nın artan rahatsızlığını yansıtıyor. Büyükelçi ayrıca, ŞİÖ ile Kolektif Güvenlik Antlaşması Örgütü (KGAÖ) arasındaki iş birliğinin artırılması gerektiğini vurguladı.
ŞİÖ ve Ermenistan’ın Geleceği
Şanghay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ), 15 Haziran 2001’de Çin, Rusya, Kazakistan, Tacikistan, Kırgızistan ve Özbekistan tarafından kuruldu. 2017’de Hindistan ve Pakistan, 2023’te ise İran üye oldu. Örgüt, güvenlik, siyaset ve ticaret alanlarında iş birliğini güçlendirmeyi amaçlıyor.
Azerbaycan ve Türkiye de ŞİÖ ile ilişkilerini güçlendirme yolunda adımlar attı. Temmuz 2024’te, Azerbaycan gözlemci statüsü için başvuru yaptı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Türkiye’nin daimi üyelik hedeflediğini açıkladı.
Ermenistan ise 2015’te Ufa Zirvesi’nde “diyalog ortağı” statüsü aldı ve bu durum 2016’da resmileşti. Temmuz 2024’te, Erivan yönetimi, ŞİÖ’de gözlemci statüsü almak için resmi başvuru yaptı.
Haziran 2024’te, ŞİÖ Genel Sekreteri Zhang Ming ile görüşen Başbakan Nikol Paşinyan, örgütle iş birliğini derinleştirmek istediklerini belirtti. Ermenistan’ın ŞİÖ’ye yönelmesinin ardında üç temel sebep bulunuyor:
- Uluslararası imajını güçlendirme: Karabağ’daki 2020 yenilgisinin ardından, Erivan yeni bir diplomatik sayfa açmaya çalışıyor.
- Ticaret ve ekonomik fırsatlar: Çin başta olmak üzere, Asya pazarlarına erişim sağlamak istiyor.
- Kolektif güvenlik iş birliği: Örgütün güvenlik alanındaki avantajlarından faydalanma hedefinde.
Ancak, Moskova’nın asıl beklentisi farklı. Rusya, Ermenistan’ın Batı’ya yönelmesini engellemek ve ŞİÖ, Avrasya Ekonomik Birliği (AEB) ve KGAÖ ile bağlarını güçlendirmek istiyor.
Moskova’dan Net Mesaj: Tarafını Seç!
Rusya, Ermenistan’ın Batı ile ilişkilerini derinleştirmesine karşı sert tavır alıyor. Rusya Başbakan Yardımcısı Aleksey Overçuk, geçtiğimiz günlerde “Ermenistan iki sandalyeye oturamaz, kısa süre içinde bir seçim yapması gerekecek” diyerek Erivan’a açık bir uyarıda bulundu.
Benzer bir mesaj, Rusya Dışişleri Bakanlığı Özel Temsilcisi Rodion Miroşnik tarafından da verildi. Yerevan’daki bir basın toplantısında Miroşnik, “Ukrayna, AB ve NATO üyeliğini anayasasına ekledi ama süreçte ne kadar ilerleyebildi? Ermeni politikacılar bu tür örneklerden ders çıkarmalı” diyerek Erivan’ın Batı’ya yönelme çabalarına karşı net bir uyarıda bulundu.
Moskova, Erivan’ın dış politikasını belirleme konusunda kararlı. Mesaj açık: Ermenistan’ın nihai kararı Rusya’nın çıkarlarına uygun olmalı. Aksi halde, Erivan zor bir döneme girebilir…
