Ermeni ayrılıkçıların Erivan’da düzenlediği Şuşa’nın işgaline yönelik anma töreni, Ermenistan’ın barış söylemleriyle büyük bir çelişki yarattı. Etkinlik, Erivan yönetiminin ayrılıkçılara fiili destek verdiği iddialarını güçlendirdi.
Ermeni medyası, Karabağ’daki sözde rejimin kalan üyeleri tarafından gerçekleştirilen yeni bir provokatif eylemi gündeme taşıdı. Dağılmış Karabağ rejiminin eski lideri Samvel Şahramanyan, sözde “Dadivank Başrahibi” ve beraberindeki bir grup isimle birlikte Şuşa’nın 1992’deki işgali sırasında hayatını kaybedenleri anmak için Erivan’daki Yerablur Askerî Mezarlığı’nı ziyaret etti.
Hatırlanacağı üzere, 7-8 Mayıs 1992 gecesi, Ermenistan Silahlı Kuvvetleri Azerbaycan’ın kadim kültürel ve tarihi şehri Şuşa’yı işgal etmiş, bu süreçte 24 binden fazla sivil etnik temizlik mağduru olarak yerinden edilmişti.
2020 yılında, 44 gün süren İkinci Karabağ Savaşı’nın doruk noktası, Azerbaycan Silahlı Kuvvetleri’nin 8 Kasım 2020’de Şuşa’yı işgalden kurtarmasıyla yaşandı. Azerbaycan ordusu bu zaferi, üstün bir profesyonellik ve eşsiz bir kahramanlıkla elde etti.
Ancak bugün, Ermeni ayrılıkçıların Erivan’daki bu provokatif buluşması, Erivan yönetiminin barışa bağlılığına dair ciddi soru işaretleri yaratıyor.
Her ne kadar Ermeni yetkililer kamuoyuna barış yanlısı mesajlar vermeye devam etse de, Erivan’ın kalbinde ayrılıkçıların katılımıyla geniş çaplı bir anma etkinliği düzenlenmesi, Azerbaycan’a bu tutarsızlığa karşı haklı tepkiler gösterme imkânı tanıyor.
Bu noktada şu makul soru gündeme geliyor: Şahramanyan ve destekçileri, Azerbaycan şehri Şuşa’nın işgalini öven bir yas törenini neden Erivan’ın merkezinde düzenliyor?
Ermeni makamlarının bu etkinlikten haberdar olmadığını düşünmek saflık olur. Görünen o ki, Başbakan Nikol Paşinyan bir yandan uluslararası topluma barış mesajları verirken, diğer yandan ülkede revanchist (intikamcı) söylemlerin gelişmesine zemin hazırlıyor.
Bu durumu doğrulayan önemli örneklerden biri, Erivan’da hâlâ faaliyet gösteren ve Şahramanyan’ın yaşadığı Karabağ’daki sözde rejime ait ofisin varlığıdır.
Çifte standardın bir diğer göstergesi, Mart 2024’te Fransız Le Figaro gazetesine verdiği röportajda Şahramanyan’ın kendisini hâlâ sanal “Dağlık Karabağ Cumhuriyeti”nin başkanı olarak tanımlamasıdır. Şahramanyan, Eylül 2023’te Hankendi’de sözde rejimi feshettiğine dair yayımladığı kararı da “geçersiz” ilan ederek, sözde “NKR hükümeti”nin hâlâ Erivan’da ‘sürgündeki devlet’ olarak faaliyette olduğunu söylemiştir. Hatta Le Figaro muhabirine verdiği yanıtta, “Şu anda sizinle görüştüğüm binada hem başkanlık ofisi hem de sözde yargı ve yasama kurumları faaliyet göstermektedir.” demiştir.
Bu ifadeler, Ermenistan hükümetinin ayrılıkçıları fiilen desteklediğinin açık bir itirafıdır. Ancak bu açıklamanın ardından gelen Paşinyan’ın sert söylemleri, herhangi bir somut adımla desteklenmedi. Şahramanyan’ın ofisi kapatılmadı, bu da Ermenistan Başbakanı’nın açıklamalarının yalnızca uluslararası kamuoyunu aldatmaya yönelik olduğunu ortaya koydu.
Yani Erivan, dünya kamuoyuna barış yanlısı bir imaj sunmaya çalışırken, fiiliyatta ayrılıkçılığı teşvik eden adımlar atıyor.
Öte yandan, Paşinyan bu çelişkili açıklamalarla Azerbaycan’ı etkileyeceğini düşünmüş olabilir. Ancak Bakü, Erivan’ın bu ikiyüzlü manevralarına karşı tamamen kayıtsız. Azerbaycan açısından Ermenistan’ın Azerbaycan toprakları üzerindeki iddialarından vazgeçmediği ve “Miatsum” hayalini hâlâ canlı tuttuğu nettir.
Nitekim, Bakü’nün öne sürdüğü iki temel talep hâlâ karşılanmadı:
Ermenistan, AGİT Minsk Grubu’nu resmen feshetmedi
Anayasasında değişiklik yapmadı.
Buna ek olarak, Batı’dan gelen silah sevkiyatlarıyla artan militarizasyon ve Ermeni ordusunun tırmandırdığı provokasyonlar, Ermenistan’ın barışa yönelik bir niyeti olmadığını açıkça gösteriyor.
Bu politikalar, bölgede yeni bir savaşın fitilini ateşleyebilir. Ancak böyle bir durumda, Erivan bir kez daha askeri ve siyasi bir yenilgiyle karşı karşıya kalabilir. Soru şu: Ermenistan bir yenilgiyi daha kaldırabilecek durumda mı?
Bu analiz Caliber.az yazarı Matanat Nasibova tarafından kaleme alınmıştır.
