Son günlerde Ermenistan tarafı, barış sürecini bilinçli şekilde geciktirmek istediğini açıkça ortaya koydu. Bu tutum, özellikle Ermenistan Dışişleri Bakanı Ararat Mirzoyan’ın açıklamalarıyla belirginleşti. Daha sonra aynı çizgide Başbakan Nikol Paşinyan da sürece dahil oldu.
Mirzoyan, Antalya Diplomasi Forumu’nda yaptığı açıklamada, Ermenistan’ın AGİT Minsk Grubu’nun lağvedilmesini, barış anlaşmasıyla eş zamanlı olarak kabul etmeye hazır olduğunu söyledi. Ayrıca, Ermenistan Anayasası’nın Azerbaycan’a yönelik herhangi bir toprak iddiası içermediğini ileri sürdü.
Ancak aynı röportajda Mirzoyan, manipülatif bir ifadeyle Azerbaycan’ın anlaşma metni sonrasında önkoşullar ortaya koyduğunu iddia etti. Bu ifadeyle Ermenistan tarafı, söz konusu önkoşulların yeni gündeme geldiğini öne sürerek, Azerbaycan’ı barışa engel olan taraf gibi göstermeye çalışıyor.
Oysa gerçek şu ki, Azerbaycan uzun süredir Minsk Grubu’nun feshi ve Ermenistan Anayasası’ndaki toprak iddialarının kaldırılması gerektiğini vurguluyor. Bunlar, barış anlaşmasının temel şartları olarak defalarca dile getirildi.
Mirzoyan, daha sonra sözde “yapıcı” bir öneri sundu: “Eğer çatışmanın sona erdiğini ve bu durum barış anlaşmasıyla belgelenirse, o zaman Minsk Grubu’nun da varlığına gerek kalmaz. Bu nedenle aynı gün iki belge imzalayalım: Barış anlaşması ve Minsk Grubu’nun feshi için AGİT’e ortak başvuru.”
Paşinyan ise daha ileri giderek, Azerbaycan’ın Minsk Grubu’nun feshiyle çatışmayı Ermenistan topraklarına taşımaya çalıştığını iddia etti. Ancak bu iddia gerçekle bağdaşmıyor. Azerbaycan’ın böyle bir amacı olmadığı gibi, Paşinyan’ın bu sözleri aslında Erivan’ın Minsk Grubu’nu bir “çatışma garantisi” olarak gördüğünü ortaya koyuyor.
Dahası, Paşinyan da tıpkı Mirzoyan gibi, Ermenistan Anayasası’nın Azerbaycan’a karşı toprak iddiası taşımadığını savundu. Ancak yaptığı bir başka açıklama, bu söylemi açıkça çürüttü:
“Biz, Azerbaycan Anayasası’nda Ermenistan’a yönelik toprak iddiaları görüyoruz. Fakat bu konuyu gündeme getirmiyoruz. Çünkü barış anlaşmasındaki ifadeler bu tür sorunları çözüyor…”
Bu itiraf, Ermenistan’ın zayıf konumunun açık göstergesidir. Eğer Azerbaycan’ın anayasasında gerçekten böyle iddialar olsaydı, Erivan bunu uluslararası platformlarda sürekli dile getirirdi. Ancak Ermenistan’ın anayasal düzenlemeleri, barış anlaşmasıyla çelişen maddeler içerdiği için bu konuda sessiz kalmayı tercih ediyor.
Gerçekte olan şu: Ermenistan, kendi Anayasası’ndaki sorunları perdelemek için, Azerbaycan’ı hedef alan asılsız iddialar ortaya atıyor. Bu da, Erivan’ın barışa gerçekten hazır olmadığını, aksine süreci oyalama niyeti taşıdığını gösteriyor.
Erivan yönetimi, 30 yıla yakın bir süre Azerbaycan topraklarını işgal ettiğini kabul etmekten kaçınıyor. Bugün ise bu gerçeği görmezden gelip, çatışmanın “etik açıdan dengeli” bir mesele olduğu izlenimini vermeye çalışıyor. Oysa ortada net bir işgal ve mağduriyet var.
Azerbaycan’ın talepleri karmaşık değil: Minsk Grubu’nun feshi ve Ermenistan Anayasası’nın yeniden düzenlenmesi. Barış için en asgari gereklilikler bunlar.
Eğer geçmişin hataları için gerçek bir pişmanlık sergilenemiyorsa bile, en azından gelecekte benzer adımların atılmayacağına dair açık bir taahhüt bekleniyor. Ama Paşinyan ve ekibi, gerçeklerden kaçmak yerine meseleyi demagojik tartışmalarla sulandırmaya çalışıyor.
Bu tutum, yalnızca Ermenistan’ın uluslararası imajına zarar veriyor. Barış, samimiyet ister. Samimiyet olmadan barış da olmaz, barış olmadan da istikrarlı bir Ermenistan mümkün değildir.
Top artık uzun süredir Ermenistan’ın sahasında. Ama eğer oynamıyorsan, oyunun da parçası olamazsın.
