Ermenistan’ın eski Cumhurbaşkanı Serj Sarkisyan siyaseten tamamen etkisiz hale geldi. Yerevan Elektroteknik Fabrikası’nda tornacılıkla başlayan kariyeri; Azerbaycan’a bağlı Dağlık Karabağ’ın Stepanakert şehrindeki Komsomol Komitesi birinci sekreterliği, Azerbaycan Komünist Partisi Propaganda ve Ajitasyon Dairesi başkanlığı, sözde “Dağlık Karabağ Cumhuriyeti”nin “savunma bakanlığı”, Ermenistan Savunma Bakanlığı ve Cumhurbaşkanlığı görevleriyle devam eden Serj Sarkisyan, bugün artık sadece Ermenistan Cumhuriyetçi Partisi (RPA) başkanlığı unvanını taşıyor. Ülkede ona takılan alaycı lakap ise “Çeburaşka”.
Sarkisyan, geçtiğimiz günlerde RPA’nın kuruluşunun 35. yılı dolayısıyla düzenlenen toplantıda bir konuşma yaptı. Ancak bu konuşma, artık toplum nezdinde hiçbir karşılığı kalmamış bir siyasetçinin, erişilmesi mümkün olmayan hırslarına tutunma çabasından ibaretti.
“Bugün sadece geçmişte neden Cumhuriyetçi Parti’yi seçtiğimizi değil, aynı zamanda bugünün ve geleceğin Ermenistan’ı için neye hazır olduğumuzu sorma zamanı. Bu soruya verilecek cevap, partimizin 40. ya da 50. yılının egemen bir Ermenistan’da mı kutlanacağına yoksa tarihin tozlu sayfalarında mı kalacağına karar verecek.” sözleriyle konuşmasını sürdüren Sarkisyan’a aslında halk çoktan yanıtını vermişti.
Halktan gelen en net cevap: 2018 devrimi
14 Nisan 2018 tarihinde RPA ve Taşnak partisi, dönemin Cumhurbaşkanı Serj Sarkisyan’ı başbakanlığa aday gösterdi. Amaç açıktı: görev süresi dolan Sarkisyan’ın iktidara başbakan olarak tutunma çabası.
Ancak bu girişim, ülke genelinde kitlesel protestolara yol açtı. “Bir Adım At, Serj’i Reddet!” (#RejectSerzh), “Silahını Bırak, Serj’i Reddet!”, “Polis Kardeşim, Bize Katıl!” gibi sloganlar kısa sürede bir halk hareketine dönüştü. Ne Sarkisyan ne de dönemin Savunma Bakanı Vigen Sarkisyan, olayları durdurabildi. Ermenistan ordusunun askerleri bile protestoculara katıldı.
23 Nisan 2018‘de Serj Sarkisyan, geniş halk desteğiyle başlayan bu “kadife devrim” sonucunda istifa etti. Ardından yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı:
“Nikol Paşinyan haklıydı, ben yanıldım. Mevcut durumu çözmek için birçok yol var ama ben bu yollardan hiçbirine başvurmayacağım. Bu benim tarzım değil. Ülke liderliğinden ayrılıyorum.”
Geri dönüş denemesi de başarısız oldu
Uzun süre ortalıkta görünmeyen Sarkisyan, Haziran 2021’deki erken parlamento seçimleriyle tekrar sahneye çıkmaya çalıştı. 44 günlük savaşın ardından halkın iktidara öfkesi artmıştı ve eski liderler bu öfkeyi kendi lehlerine çevirmeye çalıştı.
Ancak Paşinyan’ın Sivil Sözleşme Partisi oyların %53’ünü alarak büyük bir zafer kazandı. Eski siyasetçilerin iktidar hayalleri bir kez daha suya düştü.
Sarkisyan’ın partisi RPA’nın yer aldığı “Onurum Var” ittifakı, seçim barajını zar zor geçerek yalnızca 66 bin oy aldı. Oysa RPA, 180 bin üyeye sahip olduğunu iddia ediyordu. Bu da Sarkisyan’ın halk nezdindeki karşılığının sıfırlandığını ortaya koydu.
Adalet karşısına çıkma vakti yaklaşıyor
Sarkisyan, RPA’nın geleceğine dair yaptığı konuşmalarda partinin akıbeti üzerine kafa yorsa da, gerçek çok daha net: Partisi sembolik bir yapıya dönüşmüş durumda.
Ancak asıl mesele, onun siyasi geleceği değil, hukuki geçmişi. Karabağ’daki yasa dışı rejimin yargılanması sırasında yeni deliller ortaya çıktı. Tanık Artur Abramyan, Sovyet döneminde alınan ifadeler doğrultusunda, Sarkisyan’ın Karabağ’daki yasa dışı silahlı grupları silahlandırma sürecinde aktif rol aldığını belirtti.
Yine sözde rejimin eski “parlamento başkanı” Davit İşkhanyan, rejim ordusunun sözde “savunma komitesi” tarafından yönetildiğini, bu komitenin başında ise Serj Sarkisyan ve Samvel Babayan‘ın bulunduğunu açıkladı.
Bu ifadeler, Sarkisyan’ın Bakü’de Arkadi Gukasyan, Bako Sahakyan ve Arayik Harutyunyan ile birlikte sanık sandalyesinde oturması gerektiğini bir kez daha gözler önüne seriyor.
Şimdilik hâlâ özgürce dolaşabiliyor olabilir, ancak siyasi hayatı fiilen bitmiş durumda. Adalet önünde hesap verme günü ise giderek yaklaşıyor.
