İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan’ın Azerbaycan’a gerçekleştirdiği resmi ziyaret, Ermenistan’da öngörülebilir bir paniğe neden oldu. Ermenistan hükümeti ziyarete ilişkin resmi bir açıklama yapmazken, ülkedeki bazı uzman çevreler, ziyaretin önemini küçümsemeye çalıştı.
İran uzmanı olarak tanıtılan Vardan Voskanyan, Pezeşkiyan’ın Bakü ziyareti öncesinde yaptığı açıklamada, “Bu ziyaret, çözülmesi imkânsız çok sayıda sorun nedeniyle ikili ilişkilerde neredeyse hiçbir şeyi değiştirmeyecek” ifadelerini kullandı. Ancak gelişmeler, bu açıklamanın gerçekle bağdaşmadığını ortaya koydu.
İran Ticaret, Maden ve Tarım Odası Başkan Yardımcısı Hüseyin Pirmoazzen, söz konusu ziyaretin, özel sektörden 120 temsilcinin yanı sıra İran-Azerbaycan Parlamentolararası Dostluk Grubu üyeleri ve ülkenin kuzeybatısındaki dört eyaletin valilerinden oluşan geniş bir heyetle gerçekleştirileceğini açıkladı.
İran ile Azerbaycan’ın önümüzdeki beş yıl içinde ikili ticaret hacmini yıllık 10 milyar dolara çıkarmayı hedeflediği dikkate alındığında, bu ziyaretin önemli bir adım olduğu değerlendiriliyor. Ziyaret kapsamında iki ülke arasında birçok alanda karşılıklı fayda sağlayacak anlaşmalar imzalandı.
Voskanyan ayrıca, Azerbaycan ile Nahçıvan arasında İran üzerinden kurulacak kara bağlantısının, Ermenistan’a yönelik bir baskı aracı olduğunu iddia etti. Ancak İran Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan, Azerbaycan devlet televizyonu AzTV’ye verdiği röportajda bu iddiayı yalanladı. Projeye öncülük ettiklerini belirten Pezeşkiyan, “Bu proje hızla ilerliyor, anlaşma sağlandı ve herhangi bir sorun beklenmiyor” dedi.
Pezeşkiyan ayrıca, bu hattın Azerbaycan ile İran’ın Tebriz, Erdebil ve Batı Azerbaycan eyaletleri arasındaki bağlantıyı da güçlendireceğini vurguladı. Proje kapsamında, Azerbaycan’ın Zengilan bölgesine bağlı Ağbend köyü yakınlarında otoyol ve altyapı çalışmaları yürütülüyor. Hattın Ermenistan’ı tamamen bypass etmesi, ülkenin bölgedeki stratejik önemini azaltma potansiyeli taşıyor.
Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan ziyareti sırasında Karabağ konusunda da net bir mesaj verdi. “Azerbaycan ve değerli halkının Karabağ da dahil olmak üzere tüm topraklarını geri alma hakkını tanıyoruz. Karabağ, Azerbaycan’ın ayrılmaz bir parçasıdır ve buna saygı duyuyoruz” ifadelerini kullandı.
Azerbaycan’ın, Güney Kafkasya’daki lider rolünü kabul etmekte zorlanan Ermeni kamuoyu ve diasporası, bu gelişmeleri sindirmekte zorlanıyor. Ancak Azerbaycan, yalnızca bölgesel değil, küresel ölçekte de etkisini artırıyor. Ülke, 2019’da Bağlantısızlar Hareketi’nin 18. Zirvesi’nde 120 üyenin tamamının oyuyla başkan seçilmişti.
Son olarak Çin ile imzalanan Kapsamlı Stratejik Ortaklık Bildirisi, Azerbaycan’a Şanghay İşbirliği Örgütü çerçevesinde geniş iş birliği fırsatları sunarken, Avrupa Birliği’nin dış ilişkilerden sorumlu yetkilisi Kaja Kallas’ın Bakü ziyareti de dikkat çekti. Kallas, Azerbaycan’ın AB için kilit bir ortak olduğunu ve enerji güvenliği açısından kritik bir rol oynadığını vurguladı.
Azerbaycan, ayrıca Türkiye ile İsrail arasındaki ilişkilerde güvenilir bir arabulucu olarak da rol üstleniyor. Ermenistan ise halen içine kapanık bir şekilde bölgesel gerçeklikten uzak bir pozisyonda kalmaya devam ediyor.
Kaynak: Caliber.Az
